Bouwen aan de Gezondheidszorg, Juni 2006

Zorginstellingen Pieter van Foreeest Voortdurend in ontwikkeling

Stichting Zorginstellingen Pieter van Foreest (PvF) is op haar gebied in de omgeving van Delft de grootste speler. Om deze leiderspositie te behouden in het noodzakelijk om voortdurend innovatief te denken. Zeker naar de toekomst toe, met de dubbele vergrijzing in aantocht, is het van belang om voldoende capaciteit te kunnen bieden. Hiervoor is het ontwikkelen van onroerend goed een must. In de zorg gaat vooruitgang in hoog tempo, dus de gebouwkwaliteit en vooral flexibiliteit is van groot belang. PvF heeft in 3D BluePrint een partner gevonden, die op een innovatieve wijze, volgens haar unieke methode, bouwplannen in 3D transparant maakt en daarbij ook nog eens kosten bespaart.

Pieter van Foreest is het resultaat van een aantal fusies van bestaande zorginstellingen gedurende de laatste zes jaar. Het zwaartepunt van PvF ligt op de intramurale markt. In Delft en omgeving is de stichting de grootste speler op dit gebied. De strategie: in elke dorpskern aanwezig zijn, zodat zorgbehoevende binnen hun eigen woonomgeving terechtkunnen. "Natuurlijk ontkom je niet aan grootschalige gebouwen, met name voor expertiseontwikkeling, maar onze toekomstplannen zijn gericht op kleinschalig bouwen in dorpen en wijken", vertelt Arie Mak, lid van de Raad van Bestuur van Pieter van Foreest. "We zien onroerend goed als een strategisch middel voor de toekomst. Daarom zijn we ook graag eigenaar van vastgoed. Maar, in sommige gevallen is huren echter de betere oplossing. In Pijnacker bijvoorbeeld komt een woongebouw met gezonde ouderen en ouderen die allerlei soorten van beperkingen hebben. In deze situaties gaan we meestal over tot langdurige huurcontracten of zoeken naar mengvormen. Ook bij de uitvoering van onze strategie om in elke dorpskern aanwezig te zijn, gaan we allerlei vormen van samenwerkingsverbanden niet uit de weg. Op alle mogelijke manieren proberen we ons gezicht te laten zien. Wanneer we in wijken en dorpen kleinschalig aanwezig zijn, word je automatisch onderdeel van de gemeenschap en participeer je op een meer natuurlijke wijze, zodat mensen sneller met een vraag durven komen."

REGIPLAN® METHODE
Naar aanleiding van de laatste fusie is PvF in contact gekomen met 3D BluePrint. Het bedrijf ontwikkelt volgens een geheel eigen methode, de Regiplan® Methode. Regiplan® betekent letterlijk een plan op basis van een duidelijke regie. Alvorens met het ontwerpproces te beginnen, wordt eerst het programma van eisen haalbaar gemaakt. Dit zogenaamde bouwprogramma brengt gebruiker-, logistieke en technische volumes in balans met de prestaties van iedere gebruikersruimte, de investering en exploitatiekosten, en de planning. Het voordeel hiervan is, dat de opdrachtgever direct bij het ontwerp van een project de gevolgen voor latere exploitatiekosten kan zien. "Een platte tekening is voor de meeste mensen acabracadabra, maar wanneer je het visueel maakt, middels een driedimensionale opzet, is het project veel beter te begrijpen, ook voor specialisten en generalisten. Actieve participatie van de gebruikers bij de ontwikkeling van de ontwerpplannen verbetert een project aanzienlijk. Een ander voordeel van driedimensionaal ontwerpen is, dat we mogelijke problemen tijdens de realisatie al in een vroeg stadium eruit filteren. Eigenlijk kent de Regiplan® Methode twee belangrijke speerpunten, namelijk horizontale en verticale integratie. Wat betreft de horizontale variant betrekken we zoveel mogelijke partijen bij de ontwikkeling, inclusief de gebruikers. Voor de verticale tak geldt dat we tijdens het ontwerpen ook nadenken over de gevolgen van de exploitatie. Dus wanneer je iets verandert aan het plan wordt dat rechtstreeks hieraan gekoppeld. Bij iedere 'potloodstreep' kun je als het ware zien wat-ie kost en zijn de exploitatiekosten hieruit te herleiden", verteld Joep Esser, directeur van 3D BluePrint.


KOPPELINGEN MAKEN
Traditioneel gezien maakt men in het bouwwezen een scheiding tussen enerzijds bouwen en ontwikkelen, en anderzijds exploiteren. In de zorg is het van groot belang dat beide kanten worden gekoppeld, want uiteindelijk draait het allemaal om de kosten zo laag mogelijk te hebben en te houden. Arie Mak: "Wanneer 3D BluePrint in de ontwikkelingsfase met de REGIPLAN® METHODE aantoont dat een kleine extra investering in het bouwtraject uiteindelijk meer dan evenredige kostenbesparing oplevert bij de exploitatie, is de keuze niet zo moeilijk".
"Aspecten zoals functionaliteit en technische kwaliteit kun je meetbaar maken. Tot nu toe doen we dat te weinig in de bouw. Het denkwerk dat in het voortraject plaatsvindt moet eigenlijk exploitatiegericht en flexibel zijn. Dus niet de kosten per vierkante meter, maar de woonprijs per bewoner of de verpleegprijs per bed. 3D BluePrint maakt dat met de Regiplan® Methode meetbaar. Ontwerpen moet ook gericht zijn op de verandering die de zorg voortdurend doormaakt. We proberen zo flexibel mogelijk te ontwerpen om met de golf mee te gaan, zodat het gebouw na een aantal jaar niet gesloopt hoeft te worden, maar door middel van kleine aanpassingen voldoet aan de wensen en eisen van die tijd. Het enige wat niet meetbaar is, is de esthetica. Maar dat moeten we ook niet willen. Iedereen mag een gebouw mooi of lelijk vinden", verteld Wubbo Hazewinkel, architect en partner bij 3D BluePrint.


DUBBELE VERGRIJZING
De komende jaren moet de capaciteit in de zorg sterk toenemen. De dubbele vergrijzing komt in 2015 tot zijn hoogtepunt. Arie Mak: "Dan zal 1 op de 6 schoolverlaters voor een baan in de zorg moeten kiezen. Uiteraard is dat een utopie. Daarom moeten we nu al gaan nadenken over hoe we deze piek kunnen verwerken. De zelfsturende domotica moet toenemen, zodat mensen langer zelfstandig handelingen kunnen verrichten. We zijn al bezig met breedband technologie toe te passen in de zorg. Voorwaarde is dan wel dat de drempel zo laag mogelijk moet zijn. We moeten dus vooral innovatief denken en luisteren naar innovaties in andere vakgebieden. Het klinkt misschien nu nog vreemd, maar momenteel zijn we bezig, samen met de Universiteit van Delft, met een studie naar een soort wasstraat in een badhuis voor hulpbehoevenden. De meest arbeidsintensieve handeling in de zorg is namelijk het wassen. Wanneer zogeheten tilrobots (worden in Japan al gebruikt) deze handeling uitvoeren, scheelt dat al behoorlijk in de personele bezetting. Het is gewoon een kwestie van willen en doorzetten, want door een tekort aan personeel gaat straks het wassen naar één keer per week. Dat is nou ook niet de meest ideale situatie. Dus wanneer robots een bijdrage kunnen leveren, zodat mensen vaker gewassen kunnen worden, is de keuze niet zo moeilijk, lijkt me.


We kunnen nu wel prachtige gebouwen maken, maar wanneer we straks een tekort aan personeel hebben, gaan we aan ons doel voorbij. Daarom participeren we in dit soort projecten van de TU Delft. We zoeken voortdurend naar partijen die van de geëigende weg af willen en naar een andere manier van denken toegaan. Het is onmogelijk dat mensen tot in het oneindige thuis blijven wonen, daarom mis het uitgangspunt van PvF ook om in de wijken aanwezig te zijn, zodat mensen toch in een vertrouwde leefomgeving kunnen wonen."


3D BluePrint is momenteel bezig met een zestal projecten voor PvF. Bij bijna alle plannen heeft het bedrijf een coördinerende functie. "Het is namelijk een filosofie van PvF dat al hun gebouwen 3D beschikbaar zijn. Zowel voor de nieuwbouw, maar ook van bestaande panden voor aanbouw van bijvoorbeeld een nieuwe vleugel. We pretenderen door midden van de Regiplan® Methode zo'n tien tot vijftien procent goedkoper te kunnen bouwen. Deze besparing zit voornamelijk in het vaststellen van een haalbare doelstelling alvorens een ontwerp wordt gemaakt, het reduceren van faalkosten en het genereren van digitale projectgegevens waarop we kunnen aansturen. Uiteindelijk levert dit voor de zorginstellingen PvF met name een mooie besparing op in de exploitatiekosten. En dat is zeker in de zorg één van de belangrijkste uitgangspunten", sluit Joep Esser af.